Een glas vol risico’s

Wetenschappers hebben vier belangrijke mechanismen ontdekt die samen verklaren waarom alcohol kankerverwekkend is:

1. Een giftige stof die je DNA aanvalt. Zodra je alcohol drinkt begint je lichaam het af te breken. Daarbij ontstaat een stof met de moeilijke naam acetaldehyde. Het is een giftige en kankerverwekkende stof die zich kan vasthechten aan je DNA en daar schade kan aanrichten. Als je DNA beschadigd raakt, kunnen cellen zich verkeerd gaan delen – een proces dat aan de basis ligt van kanker.  
2. Oxidatieve stress: roest van binnenuit. Dit klinkt misschien technisch maar het betekent dat er in je cellen agressieve zuurstofdeeltjes ontstaan die allerlei onderdelen van de cel aanvallen – van vetten en eiwitten tot het DNA zelf. Oxidatieve stress speelt ook een rol bij veroudering en andere ziekten. Net zoals roken en overgewicht, wakkert het drinken van alcohol dit proces aan.  
3. Hormonen uit balans. Alcohol beïnvloedt ook je hormoonhuishouding en dit is vooral belangrijk bij borstkanker. Als je alcohol drinkt verhoogt het oestrogeenniveau in je lichaam en dat hormoon speelt een rol bij de groei van bepaalde borstkankertumoren. Hoe vaker en langer je lichaam wordt blootgesteld aan oestrogeen, hoe groter het risico. Een vroege eerste menstruatie, een late menopauze, geen kinderen krijgen of hormoontherapie versterken het effect. Alcohol komt daar dus nog eens bovenop.  
4. Minder bescherming door foliumzuur omdat alcohol de opname van vitamine B11 verstoort. Foliumzuur helpt je lichaam om beschadigd DNA te herstellen. Als je te weinig Foliumzuur binnenkrijgt – bijvoorbeeld omdat je weinig groene groente eet – en je drinkt regelmatig alcohol, dan krijgt je lichaam het moeilijker om fouten in het DNA te herstellen, met een verhoogd risico op onder andere darm- en borstkanker.  

Elk glas alcohol verhoogt het risico op kanker. Hoe meer alcohol je drinkt, hoe groter het risico.

Welke kankers worden gelinkt aan alcoholconsumptie?  

Dat zijn er een pak! Er is overtuigend wetenschappelijk bewijs dat alcohol het risico verhoogt op:  

• Mond-, keel-, strottenhoofd- en slokdarmkanker 
• Leverkanker
•  Dikke darm- en endeldarmkanker
•  Borstkanker (vooral bij vrouwen)  

Daarnaast zijn er ook aanwijzingen dat er een verband is tussen alcohol en alvleesklierkanker (of pancreaskanker), maagkanker, long- en huidkanker. Maar het bewijs is nog niet sterk genoeg om definitieve conclusies te trekken.  

Een glaasje kan geen kwaad?  

Heel eerlijk: er bestaat geen veilige ondergrens. Elk glas alcohol verhoogt het risico op kanker. Hoe meer alcohol je drinkt, hoe groter het risico. Experts zoals de World Health Organization raden dan ook aan om zo min mogelijk alcohol te drinken. Af en toe een glaasje is voor veel mensen een aanvaardbaar risico. Maar als je dagelijks of zwaar drinkt, stijgt het risico flink. Ga dus verstandig om met alcohol: kies voor alcoholvrije dagen en probeer niet meer dan één alcoholische consumptie per dag te drinken.  

Er zijn tegenwoordig inventieve niet-alcoholische alternatieven op de markt als smaakmakers voor diners, feestjes en borrels. Steeds meer mensen kiezen er trouwens voor om helemaal geen alcohol meer te drinken. De bewustwording over de schadelijke effecten van alcohol groeit. Ook op sociale media promoot men steeds vaker ‘een nuchter leven’ als onderdeel van een gezonde levensstijl. Geen alcohol drinken zorgt ook voor een betere concentratie en productiviteit, een beter humeur én je veegt er een risicofactor voor bepaalde kankers mee van de baan.  

Ook voor jou een toost op een alcoholvrij leven?