Afhankelijk van hun sterkte worden pijnstillers onderverdeeld in drie families.

Paracetamol

Paracetamol is wereldwijd de meest gebruikte pijnstiller en verlaagt ook de koorts. Het is een veilig middel met weinig tot geen bijwerkingen bij een normale dosis. Bij kinderen hangt de dosis af van hun lichaamsgewicht. Volwassenen mogen 4 tot 6 keer per dag een tablet van 500 mg nemen (of 4 maal per dag een tablet van 1 gram). Neem nooit meer dan 4 gram per dag en laat altijd minstens 4 uur tussen twee innamen.

Als je dit middel langer dan 4 weken nodig hebt, beperk je je best tot maximaal 3 gram per dag. Dat geldt ook wanneer je dagelijks bepaalde geneesmiddelen tegen epilepsie neemt. Let op als je bloedverdunnende medicatie gebruikt: neem dan bij voorkeur niet meer dan 3 tabletten van 500mg paracetamol per dag.

Aspirine en ontstekingsremmers

Aspirine heeft een pijnstillende en koortswerende werking. Ontstekingsremmers hebben dezelfde eigenschappen maar remmen ook een ontsteking waardoor pijn, zwelling en roodheid verminderen. De bekendste zijn ibuprofen, naproxen en diclofenac (enkel op voorschrift). Hoeveel je moet innemen, hangt af van het middel en de sterkte ervan. Neem nooit meer dan afgesproken. Als dat onvoldoende helpt, dan kan je het middel indien nodig combineren met paracetamol. Vraag raad aan je apotheker.

Hun voornaamste bijwerking is maaglast tot zelfs maagbloedingen. Door ze samen met wat voedsel in te nemen, wordt je maag ontzien maar niet volledig beschermd. Sommigen nemen best een geneesmiddel om hun maag te beschermen tijdens een kuur met ontstekingsremmers. Vraag raad aan je arts of apotheker. Ontstekingsremmers kunnen ook je bloeddruk verhogen. Gezien hun mogelijke bijwerkingen gebruik je ze enkel als ze echt nodig zijn, aan de laagst mogelijke dosis. Zeker als je ouder bent dan 65 jaar of als je een maagzweer hebt gehad; je nieren minder goed werken, je aan hartfalen of aderverstopping lijdt; of allergisch reageert op aspirine. Opgelet: gebruik nooit ontstekingsremmers op eigen houtje als je bloedverdunnende medicatie neemt!

Narcotische pijnstillers

Narcotische pijnstillers zijn enkel op voorschrift verkrijgbaar. Zwakke narcotische pijnstillers worden gebruikt bij de behandeling van matige tot ernstige pijn. Voorbeelden: codeïne (meestal gebruikt in combinatie met paracetamol), tramadol en tilidine. Sterke narcotische pijnstillers worden voorgeschreven voor ernstige tot zeer ernstige pijn. Voorbeelden: buprenorfine, fentanyl, hydromorfon, methadon, morfine, oxycodon en piritramide.

Een veel voorkomende bijwerking is verstopping. Bij zwakke narcotische pijnstillers volstaat het meestal om voldoende te drinken en vezelrijk te eten. Bij sterke narcotische pijnstillers kan een laxeermiddel helpen. Vraag zeker raad aan je apotheker of je arts. Andere mogelijke bijwerkingen (o.a. misselijkheid, braken, duizeligheid, sufheid) zijn meestal van tijdelijke aard en verdwijnen na enkele dagen naarmate je lichaam gewoon geraakt aan deze pijnstillers.

Meer info over de verschillende soorten pijn en middeltjes om de pijn te bestrijden: Eerste hulp bij pijn